Door Roelof Andringa

Wetsvoorstel schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten
Momenteel behandelt de Eerste Kamer het wetsvoorstel over schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten. In dat wetsvoorstel wordt een nieuwe procedure geïntroduceerd voor het verkrijgen van schadevergoeding voor de schade die is veroorzaakt door onrechtmatige besluiten. Het voorstel ziet derhalve ook op schade veroorzaakt door besluiten van de Douane of van de NVWA.

De huidige artikelen 8:73 en 8:73a AWB komen te vervallen. In plaats daarvan komt er een aparte verzoekschriftprocedure die los staat van het beroep tegen het betreffende besluit. In de verzoekschriftprocedure toetst de rechter of er een verbintenis tot het vergoeden van schade bestaat, en zo ja, tot welk bedrag. Daarmee zou ook de mogelijkheid van beroep tegen een zuiver schadebesluit komen te vervallen.

Het verzoekschrift moet worden ingediend bij de Bestuursrechter die bevoegd is om te oordelen over het schadeveroorzakende besluit. Voor besluiten van de Douane zal dat de Rechtbank Haarlem zijn, voor zover het besluit is gebaseerd op douanewetgeving, en voor besluiten van de NVWA de Rechtbank Rotterdam, voor zover het gaat om besluiten op grond van de Warenwet.

De importeur of exporteur die schade heeft geleden kan het verzoekschrift na afloop van het beroep tegen het schadeveroorzakende besluit indienen, maar ook tijdens de beroepsprocedure. Als het verzoek na afloop van de beroepsprocedure wordt gedaan, moet de benadeelde het bestuursorgaan dat het schadeveroorzakende besluit nam in beginsel eerst schriftelijk om schadevergoeding verzoeken (artikel 8:90, tweede lid).
Het voorgestelde artikel 8:92 bevat een aantal vereisten waaraan het verzoekschrift moet voldoen. Indien niet of niet voldoende is voldaan aan de vereisten gesteld aan het verzoekschrift, moet de verzoeker uiteraard de mogelijkheid hebben om deze gebreken te herstellen. Op de behandeling van het verzoekschrift zijn belangrijke delen van het huidige bestuursprocesrecht van overeenkomstige toepassing verklaard (artikel 8:94 nieuw).

Onder huidig recht kunnen proceskosten van een bezwaar en beroep, bij uitsluiting van de burgerlijke rechter, slechts door de bestuursrechter worden toegekend, maar alle andere schade die het gevolg is van onrechtmatige besluiten kan zowel voor de burgerlijke rechter, als de bestuursrechter worden gevorderd, indien aan een aantal connexiteitsvereisten is voldaan. Vooral vanwege die connexiteitsvereisten is de competentieverdeling tussen de bestuursrechter en de burgerlijke rechter ingewikkeld. Met de nieuwe regeling wordt getracht om die verdeling van de competentie te vereenvoudigen. Voor schade die het gevolg is van een onrechtmatig besluit van de douane, zal steeds alléén de bestuursrechter bevoegd zijn. Dat betekent dat de bestuursrechter in een aparte verzoekschriftprocedure moet beoordelen of het besluit onrechtmatig is, en of de gestelde schade het rechtstreekse gevolg is van het onrechtmatige besluit, en of de schade aan bijvoorbeeld de Douane kan worden toegerekend.

Het verzoekschrift kan nog worden ingediend binnen vijf jaar (gelijk artikel 3:310 BW) na de dag waarop de vernietiging van het schadeveroorzakende besluit onherroepelijk is geworden, of nadat de Douane de onrechtmatigheid van het besluit heeft erkend.

Ik verwacht dat het verkrijgen van de schadevergoeding van bestuurorganen zoals van de Douane of van de VWA ingewikkelde materie blijft. Zulks niet in de laatste plaats, omdat veel schadegevallen juist niet veroorzaakt worden door een besluit, maar door feitelijk handelen van het bestuursorgaan. In het geval dat schade is veroorzaakt door feitelijk handelen, geldt de nieuwe verzoekschrift procedure niet, en is uitsluitend de burgerlijke rechter bevoegd om kennis te nemen van de vordering.

Voor diegenen die meer willen weten over het wetsvoorstel is hier de link naar de website met alle informatie over het voorstel: http://www.eerstekamer.nl/wetsvoorst...compensatie_en