LUCHTVERVOER OVER DE WEG ?


Regelmatig verschijnen berichten in de media over een belangrijk aspect in de luchtvracht industrie, namelijk trucking. Het vervoer van luchtvracht over de weg heeft zich door de jaren heen een een belangrijk plaats verworven. Bovendien wordt duidelijk dat wereldwijd het aandeel van trucking zal toenemen. Als voorbeelden worden dan China en de USA genoemd. Bij zo een belangrijk onderdeel van het luchtvracht systeem is het goed om eens te kijken hoe het gesteld is met de aansprakelijkheid.

Wanneer het gaat over trucking in het kader van een vervoerovereenkomst tussen twee punten binnen de landgrenzen, zoals bv binnen China van en naar Hong Kong, of binnen de Verenigde Staten, dan zijn nationale regelingen van kracht.

Voor de behandeling van dit onderwerp beperken we ons tot het internationale luchtvervoer, waarop de bepalingen van het Verdrag van Montreal 1999 (VvM) van toepassing zijn (voor de toepasselijkheid van dit verdrag, zie art 1 VvM). Wanneer we spreken over het vervoer van luchtvracht, dan ligt daaraan een overeenkomst ten grondslag. Volgens art 11.1 VvM strekt de luchtvrachtbrief, behoudens tegenbewijs, tot bewijs van de overeenkomst, de ontvangst van de goederen en van de voorwaarden. Veelal zal op grond van de gegevens in de luchtvrachtbrief, zoals luchthaven van vertrek en bestemming, het VvM van toepassing zijn.

Verder staan op de luchtvrachtbrief allerlei clausules geprint die kunnen verschillen. Nu kan zich een geschil voordoen waarin het VvM en de clausules op de luchtvrachtbrief niet voorzien en in dat geval is het nationale recht van toepassing. In Nederland zal de rechter dan nagaan wat partijen zijn overeengekomen, wat zij wederzijds hebben verklaard en wat zij redelijkerwijs uit elkaars verklaringen mogen afleiden.

Wanneer het nu gaat over trucking dan is allereerst van belang dat art 18.4 VvM bepaalt dat de aansprakelijkheid van de luchtvervoerder zich beperkt tot het deel van het traject dat door de lucht is afgelegd, dus niet over land, zee of binnenwateren, buiten de luchthavens behoudens bij vervoer anders dan door de lucht in het kader van laden, lossen of overlading. Tot zover zou trucking dus niet als luchtvervoer onder het VvM vallen en zouden dus (aangenomen dat het internationaal vervoer over de weg betreft) de voorwaarden van de CMR-conventie van toepassing zijn.
Is dat van belang, in de zin van voor- of nadelig? Beide!
De maximale aansprakelijkheid van de vervoerder onder CMR is 8,33 SDR per kg en die onder het VvM 19 SDR. Dat scheelt een slok op de spreekwoordelijke borrel. Daartegenover staat dat de limiet onder de CMR conventie doorbroken kan worden en die onder het VvM niet. Maar goed, de vraag is of trucking nu luchtvervoer is (VvM) of wegvervoer (CMR). Art 18 VvM gaat verder: Wanneer de luchtvervoerder, zonder overeenstemming met de afzender (contractuele wederpartij) een ander middel van vervoer dan een luchtvaartuig gebruikt voor het gehele vervoer of een deel daarvan, dan wordt dit geacht te zijn binnen het vervoer door de lucht en dus onder het VvM. Dit betekent dus dat, wanneer trucking wel is overeengekomen dit (wegvervoer-) deel niet valt onder het regime van het VvM, maar onder de CMR. In dat geval is een overeenkomst van gecombineerd, multi modaal vervoer overeengekomen. Art 38 VvM behandeld dit onderwerp en zegt dat, behoudens het gestelde in 18.4 VvM het Verdrag alleen van toepassing is op het door de lucht afgelegde vervoerstraject. Wanneer de goederen in zo’n geval met schade worden afgeleverd dan zal moeten worden vastgesteld waar die schade zich heeft voorgedaan, tijdens het lucht- dan wel het weg vervoer en overeenkomstig de limiet van het desbetreffende deel zal de schade afgewikkeld moeten worden. Wanneer niet valt vast te stellen waar de schade is opgetreden, dan wordt de hoogste limiet, in dit geval van het VvM, aangehouden.

Zoals gezegd is het van belang wat partijen met elkaar zijn overeengekomen en de luchtvrachtbrief is daarbij de leidraad.

In sommige gevallen staat duidelijk op de luchtvrachtbrief vermeld “truck” of “road” en soms een afwijkend vluchtnummer, waaraan ingewijden (expediteur namens de afzender, let op uw saeck!) weten dat het wegvervoer betreft. Wanneer de route op de luchtvrachtbrief geen uitsluitsel geeft, dan kijken we naar de condities op het vervoersdocument. Voor op de luchtvrachtbrief staat in veel gevallen geprint: “Al goods may be carried by any other means, including road or any other carrier unless specific contrary instructions are given hereon by the shipper”.

Luchtvaartmaatschappijen kunnen ook hun eigen condities hanteren in aanvulling op het VvM. KLM Cargo heeft b.v. in art 6.3.1. van haar General Conditions, incorporating KLM Cargo’s Conditions of Carriage as mentioned on the Waybill bepaald: “ KLM Cargo undertakes to perform the Services with reasonable dispatch but assumes no obligation to carry the goods by any specified aircraft, train and/or ship and/or truck or any other vehicle, or over any particular route….”.

De IATA condities bevatten een soortgelijke clausule,

art 9 (zie resolution 600b)
“Carrier undertakes to complete the carriage with reasonable dispatch. Where permitted by applicable laws, tariffs and government regulations, Carrier may use alternative carriers, aircraft or modes of transport without notice but with due regard to the interests of the shipper”.

Wanneer een luchtvaartmaatschappij, zoals KLM in haar voorwaarden verklaart dat de “services are subject to regulations and tariffs in effect on the date of issuance of the Waybill” dan is dat inclusief de hiervoor genoemde IATA resolution 600b, maar ook de IATA resolution 507b, die de titel draagt “ Use of Surface Transportation” en waarin het gebruik van andere vervoermiddelen dan vliegtuigen wordt geregeld.

Met een toename van trucking is het van belang om bij de totstandkoming van de vervoerovereenkomst, dus bij de boeking, duidelijk af te spreken hoe het vervoer zal plaatsvinden. Expediteurs doen er goed aan om met hun opdrachtgevers af te stemmen of hun lading, bij voorbeeld vanwege de kwetsbare of bederfelijke aard, wel over een, soms langduriger, wegtraject vervoerd kan worden. Wil de afzender niet dat zijn goederen over de weg vervoerd worden, dan is het verstandig om dat bij de boeking schriftelijk te melden. Luchtvracht blijft dan gewoon door lucht vervoerd worden.


Met vriendelijke groet,
Frans Vonk

BBS
YOUR CLAIM, OUR CARE

Binnendijk - Bree Surveys BV

P.O. Box 75652
1118 ZS SCHIPHOL-AIRPORT
The Netherlands
tel. 31-(0)20-6531996 (24/7)
fax. 31-(0)20-6530784

Contact details: http://www.cargohub.nl/companies/det...-adjusters.php


Verdrag van Montreal : http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/...446:FIN:NL:PDF