De Ombudsman heeft stevige kritiek op de manier waarop de beveiliging op Schiphol omgaat met de handbagage van passagiers. De regels voor handbagage worden strenger gehandhaafd dan internationaal afgesproken, de behandeling is soms willekeurig en onvriendelijk en de voorlichting over wat wel en wat niet in de tas mag, is onduidelijk.

De Nationale Ombudsman, die burgers beschermt tegen onbehoorlijk overheidsoptreden, onderzocht een aantal klachten over de handbagageprocedure op Schiphol en uit zijn zorgen hierover in een rapport.

Aansteker in de prullenbak
Zo klaagde een Fransman erover dat hij zijn medicijnen moest inleveren. Een Italiaan zag op doorreis van Milaan naar de VS zijn net op een andere luchthaven gekochte en in een plastic tasje gesealde parfums verdwijnen in de afvalcontainer. Een andere Italiaan mocht op terugreis van China naar ItaliŽ zijn met wijn gevulde Chinese kruikjes niet meenemen, ook niet als hij de wijn eruit goot. De transfer-passagier was eigenlijk alleen geÔnteresseerd in de kruikjes.
En twee Nederlanders raakten een dierbare aansteker en een sleutelhanger kwijt, omdat deze gevaarlijk zouden zijn. De aansteker, een erfstuk, was al vier keer eerder mee op het vliegtuig geweest, maar de vijfde keer verdween hij in de prullebak.

Strengere controle handbagage
Na de aanslagen in New York en Washington in 2001 zijn de veiligheidsmaatregelen in de burgerluchtvaart sterk aangescherpt. Pogingen in 2006 om vliegtuigen op te blazen met vloeibare explosieven in flessen leidden ertoe dat ook de handbagage steeds strenger werd gecontroleerd.

Ingewikkelde constructie
De beveiliging op Schiphol zit ingewikkeld in elkaar. Het Ministerie van Justitie is verantwoordelijk voor de wijze waarop controles van personen, bagage en vracht worden uitgevoerd. Schiphol Nederland BV is als exploitant belast met de uitvoering van de beveiliging en huurt daar beveiligingsbedrijven voor in. De Koninklijke Marechaussee houdt toezicht op de beveiliging.
Als er klachten over het personeel zijn, worden die ingediend bij de Marechaussee. Deze onderzoekt of een klacht gegrond is of niet. Wanneer er ook sprake is van een schadeclaim, dan is er sprake van een civielrechtelijke zaak en die stuurt de Marechaussee door naar Schiphol Nederland BV.

Strenger dan de rest in Europa
Schiphol hanteert als grote transfer luchthaven het "One Terminal" concept. Dit is in de luchtvaartwereld uniek: aankomende en vertrekkende passagiers bevinden zich in dezelfde ruimte. Het gevolg is dat passagiers die al zijn gecontroleerd en op doorreis zijn, zich mengen met vertrekkende passagiers die nog niet zijn gecontroleerd. Daardoor vindt er bij een aantal vluchten controle aan de gate plaats.
Bovendien blijkt dat Schiphol op vluchten naar de Verenigde Staten strengere regels hanteert dan andere Europese luchthavens. Zo kon het gebeuren dat de Italiaanse passagier zijn flesjes parfum ter waarde van bijna € 200,-- kwijtraakte.

Overvallen
Uit het rapport van de Ombudsman komt naar voren dat passagiers zich vaak overvallen voelen door de strenge eisen van Schiphol. Vlak voordat zij het vliegtuig instappen, blijken ze toch voorwerpen bij zich te hebben, die door de beveiliging niet worden toegelaten. Zoals bijvoorbeeld de drie centimeter grote sleutelhanger van de Nederlandse passagier. Het betrof een mini-uitvoering van een multitool en dat werd gevaarlijk gevonden. De klager was het daar niet mee eens, maar werd vervolgens niet goed voorgelicht over wat hij kon doen om de hanger, een cadeau van zijn kinderen, in bezit te houden.

Onduidelijke regels

Volgens de regels van Schiphol zijn er verschillende mogelijkheden om geweigerde voorwerpen te behouden. Op de website van Schiphol worden die beschreven:
  • Voorwerp alsnog opbergen in de ruimbagage (wat als men eenmaal aan de gate staat, praktisch onmogelijk is)
  • Via een servicepunt op Schiphol per post naar huis sturen (ook niet meer mogelijk wanneer men bij de gate is)
  • In bewaring geven bij het cabinepersoneel van het vliegtuig
Niet beschreven staat de mogelijkheid om het voorwerp
  • in bewaring te geven bij de afdeling Gevonden Voorwerpen, waar het dan bij terugkomst opgehaald kan worden
Ook staat op de website niet duidelijk beschreven wat er gebeurt wanneer het voorwerp wordt afgestaan.
  • Afgestane voorwerpen worden vernietigd
  • Er wordt geen bewijs van afgifte gegeven
De passagier ondertekent alleen een verklaring dat hij afstand doet. Daarmee kan hij achteraf geen schadeclaim indienen, bijvoorbeeld bij zijn reisverzekering. Uit het onderzoek van de Ombudsman blijkt dat schadeclaims die worden ingediend bij Schiphol Nederland BV niet erg succesvol zijn.
Eerder en beter informeren
De Ombudsman heeft geconstateerd dat er veel te weinig gebruik gemaakt wordt van de mogelijkheden om voorwerpen aan het vliegtuigpersoneel af te geven of ze onder te brengen bij de afdeling Gevonden Voorwerpen. Schiphol zegt dit niet te kunnen uitvoeren, omdat het om teveel goederen gaat. De Ombudsman stelt dat wanneer de informatie over wat wel en niet kan worden meegenomen beter wordt, het aantal voorwerpen bij de gate vanzelf zal verminderen. En die informatie moet beschikbaar zijn voordat de passagier aan de gate staat.

Meer informatie:
Alles over de Ombudsman
Regels Bagage en handbagage Schiphol
De regels voor het afgeven van goederen bij Verloren Voorwerpen
Het volledige rapport van de Nationale Ombudsman (inclusief de nieuwe Klachtenregeling Handhaving en Toezicht Kmar district Schiphol van 9 september 2009)

Bron : rnw.nl
Gepubliceerd : 2 oktober 2009 - 12:15 pm | door Marijke Koeman